Stop met noodgrepen. Begin met het behouden van je professionals.
Vandaag draait veel onderwijs op improvisatie: wie kan, die vangt het op. Maar elke uitval kost dubbel, raakt leerlingen én duwt de rest van het team naar de rand. Hoe doorbreek je die cirkel?
Een sector in de houdgreep van verzuim en opvang
Onderwijs staat onder druk. Kwaliteit zakt, professionals vertrekken en we plakken gaten met wie er toevallig beschikbaar is. Kwantiteit wint het van kwaliteit – met hogere verzuimcijfers, dubbele kosten en dalende leerlingkansen als gevolg.
Hoge werkdruk, weinig autonomie en een dalende status zorgen dat leraren uitvallen of vertrekken. Professionals komen wél binnen, maar blijven niet. De overgebleven mensen draaien overuren op improvisatie en crisismanagement.
Minder professionals leidt tot meer organisatorische noodgrepen. Die noodgrepen duwen de rest verder over de rand. Zo blijft de sector in een vicieuze cirkel van verzuim en improvisatie hangen.
Die reflex is begrijpelijk, maar maakt het lastig om anders te organiseren. Toch is vasthouden aan noodoplossingen óók een experiment – met werkdruk, kwaliteit en leerlingkansen.
Van reactief bij uitval naar proactief bij inval
Zolang we pas in beweging komen bij ziekmelding, vertrek of roosterpaniek, blijft het onderwijs in crisismodus. De vraag is: hoe zorgen we dat professionals kunnen blijven, vóórdat het misgaat?
Elke uitval betekent verlies van ervaring, verstoring voor leerlingen en extra druk op het team. Met elke nieuwe noodgreep raakt de basis verder uit beeld. De ondergrens van “red het rooster” komt onder de bedoeling van goed onderwijs te liggen.
De noodzaak is helder: van reactief repareren naar proactief organiseren. Met tijdig steun, slimme inzet van expertise en ruimte om het werk anders te verdelen, vóórdat iemand echt niet meer kan.
Onderwijs is geen opvang – professionals willen vakmanschap
Organisatorisch worden de dagen gevuld, maar inhoudelijk wordt er vaak ingeleverd. Steeds vaker staat iemand voor de klas die niet de bevoegde professional is die je eigenlijk nodig hebt. Dat ondergraaft zowel de kwaliteit als de aantrekkelijkheid van het beroep.
Stel je een school voor waar professionals kunnen doen waarvoor ze zijn opgeleid. Waar er steun is bij piekdrukte, waar ruimte is voor verdieping en waar leerlingen echte continuïteit ervaren.
Rust is geen luxe – het is een voorwaarde voor kwaliteit en duurzame inzetbaarheid. Wie vandaag kiest voor rust in het team, kiest morgen voor behoud en groei.
Personeelskosten terug naar waar het hoort: voor de klas
Zolang we vooral reageren op uitval, lopen de kosten op: focusverandering, vervanging inwerken, tussenpartijen, crisismanagement. Je betaalt vaak dubbel, terwijl het effect voor leerlingen halveert.
Naarmate uitval afneemt en kwaliteit toeneemt, veranderen de cijfers vanzelf. Minder ziekteverzuim, minder verloop, minder noodoplossingen – en meer voorspelbaarheid in begroting en formatie.
Lagere totale kosten ontstaan niet door minder mensen, maar door minder verspilling: minder uitval, minder crisis, minder ad-hoc oplossingen. Je investeert één keer in stabiliteit en behoud, en ziet het terug in zowel onderwijsresultaten als financiële rust.
Met Jan-Willem Duim in gesprek over de mogelijkheden voor jouw organisatie?
Samen kijken naar hoe je middels InvalVoorUitval kwaliteit kunt versterken en je personeel duurzaam kunt behouden.